Phragmidium rubi-idaei – grzyb występujący w dużym nasileniu, który poraża liście, kwiaty, młode pędy oraz owoce. Powoduje niebezpieczną defoliację, a także znaczny spadek plonów, ponieważ porażone owoce stają się nieodpowiednie do spożycia. Dodatkowo, osłabione krzewy stają się bardziej podatne na niską temperaturę oraz infekcje wywołane przez inne grzyby i bakterie.
Objawy
Późną wiosną (maj/czerwiec) na górnej stronie młodych liści pojawiają się pierwsze objawy choroby. Są to żółtopomarańczowe ecja, wypełnione zarodnikami ognikowymi. Po około 3-4 tygodniach, tym razem na dolnej stronie liści, czasem na szypułkach, działkach kielicha i pestkowcach powstają się uredinia (rdzawe skupiska) z zarodnikami rdzawnikowymi. Ściany tych owalnych zarodników pokryte są kolcami. Następnie do późnej jesieni uwidaczniają się ciemne skupienia zarodników przetrwalnikowych, zamykających cykl rozwojowy grzyba - teliospor (w tej postaci grzyb zimuje na porażonych liściach). Objawy chorobowe mogą być widoczne także na pędach, zwłaszcza przy dużym porażeniu. Powstają głębokie, popękane nekrozy pełne zarodników rdzawnikowych, wskutek których pędy zasychają lub wyłamują się. Wiosną, teliospory kiełkują i tworzą zarodniki podstawkowe – bazydiospory, które z wiatrem przemieszczają się na młode liście powodując zakażenie ich.
W walce z rdzą maliny kluczowe jest stosowanie zabiegów profilaktycznych:
- usuwanie porażonych pędów,
- wybieranie odmian odpornych,
- stosowanie odpowiedniej rozstawy, regulowanie zachwaszczenia, wycinanie nadmiaru młodych pędów zapewniając odpowiednią cyrkulację powietrza,
- usuwanie pędów owoconośnych po zbiorach,
- unikanie zwilżenia liści poprzez stosowanie nawadniania kroplowego.
Systematyczna obserwacja plantacji pozwoli uniknąć dużych strat. Umiejętność rozpoznania agrofaga, jak również znajomość jego biologii umożliwia stworzenie skutecznej strategii ochrony. Zabiegi ochronne powinny być wykonane już wczesną wiosną, z chwilą porażenia maliny przez zarodniki podstawkowe grzyba Phragmidium rubi-idaei.
Preparaty wykazują działanie zarówno interwencyjne jak i zapobiegawcze. Zabieg śor należy wykonać zanim zaobserwujemy objawy chorobowe w postaci żółtopomarańczowych skupień zarodników.
Zarejestrowane środki ochrony roślin zalecane w walce z rdzą maliny
Podane fungicydy stosować tuż przed kwitnieniem (stosować dwa razy w sezonie):
- Luna Sensation/Largus Extra 500 SC
- Luna Experience 400 SC – stosować maksymalnie raz w sezonie; stosować w temperaturze powyżej 12°C.
- Scorpion/Ortiva Top/ Tarantula 325 SC – stosować od momentu osiągnięcia przez pędy 20% długości; stosować w temperaturze powyżej 12°C.
- Zato 50 WG
Fungicydy przeznaczone do stosowania podczas kwitnienia i owocowania (stosować dwa razy w sezonie):
- Argus/Cros/Dissko/Shardif 250 EC – stosować tylko raz; stosować w temperaturze powyżej 12°C.
- Scorpion/Ortiva Top/ Tarantula 325SC - stosować w temperaturze powyżej 12°C.
- Zato 50 WG
- Luna Sensation/Largus Extra 500 SC
Proponowany program ochrony pozwoli dodatkowo uchronić plantację przed porażeniem przez szarą pleśń oraz zamieraniem pędów maliny.
Katarzyna Worosz
PODR Boguchwała
